مرتضى مطهرى
363
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
غنا و موسيقى در ايران سابقهء طولانى دارد ؛ مردم اين مرز و بوم با آن مأنوس بودند . در كتاب تاريخ ايران « 1 » ، مشيرالدوله مىنويسد : « بهرام گور از هند دوازده هزار رامشگر آورد . » فجرالاسلام از تاريخ حمزهء اصفهانى نقل مىكند كه : « بهرام دستور داد مردم نصف روز كار كنند و نيمى ديگر را به عيش و عشرت بگذرانند ، باده بنوشند و نواى موسيقى بنوازند . از اين رو مقام آوازه خوانان اوج يافت . روزى بر گروهى عبور كرد كه مىنوشيدند ولى نمىنيوشيدند . پرسيد : كو آوازه خوان ؟ جواب دادند : مىخواستيم از وجودشان استفاده كنيم ، اما هزينهشان به واسطهء كميابى زياد است . بهرام نامهاى به پادشاه هند نوشت و رامشگر خواست . دوازده هزار رامشگر از هند آمدند و بهرام آنها را به شهرهاى ايران تقسيم نمود . » عرب با موسيقى و غنا جز به صورت بسيط و سادهاش آشنا نبود ؛ پس از امتزاج با ايرانيان ، لهو و غنا بسرعت انتشار يافت . عجب اين است كه سرزمين حجاز از خود سرزمينهاى عراق و شام كه مركز اصلى اين صنعت بود جلو افتاد . حجاز از نيمهء دوم قرن اول هجرى ، هم مركز فقه و حديث بود و هم مركز لهو و موسيقى . امرا و حكام و متمكنين اموى سخت از لهويات ترويج مىكردند و به آنها سرگرم بودند . برعكس ، ائمهء اهل البيت عليهم السلام شديداً مخالفت كردند كه در فقه و حديث شيعه منعكس است . از ائمهء اطهار كه بگذريم ، اگر مطلب را در سطح عامهء مردم بررسى كنيم مىبينيم تودهء مسلمان ايرانى و همچنين علماى ايرانى نژاد با آنهمه سوابق ملى در اين كار ، بيش از تودهء عرب و علماى عربى نژاد عكس العمل مخالف نشان دادند . دربارهء مالك بن انس ، امام معروف اهل سنت كه نژاد عرب دارد ، نوشتهاند كه در آغاز كار مىخواست رشتهء موسيقى را تعقيب كند . مادرش او را منع كرد و گفت : چون چهره و قيافهاى زيبا ندارى بهتر است رشتهء فقه را دنبال كنى . همين كار را كرد « 2 »
--> ( 1 ) . ص 201 . ( 2 ) . فجرالاسلام ، ص 177 .